|
چرا به علی ع قسیم النار و الجنه می گویند
پاسخ :
این عبارت در احادیث زیادی از وجود مقدس رسول خدا صلی الله
علیه و آله و سلم در شان حضرت علی علیه السلام نقل شده است
:
اصل احادیث از منابع شیعه :
عن عبد الله بن عباس قال : قال رسول الله ( صلی الله علیه
وآله ) : ... معاشر الناس ، إن علیا قسیم النار ، لا یدخل
النار ولی له ، ولا ینجو منها عدو له ، إنه قسیم الجنة ،
لا یدخلها عدو له ، و لا یزحزح عنها ولی له .
امالی شیخ صدوق ص 83 ، به سند دیگر خصال ، شیخ صدوق ، ص
496
از عبدالله بن عباس نقل شده است که گفت : رسول خدا صلی
الله علیه و آله و سلم فرمودند : ... ای گروه مردم ! همانا
علی تقسیم کننده جهنم (نار) است کسی که یاور و دوست او
باشد وارد آتش نخواهد شد و کسی که دشمن او باشد از آن نجات
نخواهد یافت . همانا او تقسیم کننده بهشت است کسی که دشمن
او باشد وارد آن نخواهد شد و کسی که دوست او باشد از آن
محروم نخواهد شد.
قال(علی ابن موسی الرضا) قال رسول الله " ص " یا علی انک
قسیم الجنة و النار
عیون اخبار الرضا ج 1 ص 30
حضرت علی بن موسی الرضا فرمودند : رسول خدا صلی الله علیه
و آله و سلم فرمودند :
ای علی ! همانا تو
تقسیم
کننده بهشت و جهنم هستی .
عن سلیمان بن خالد ، عن أبی عبد الله جعفر بن محمد الصادق
، عن آبائه علیهم السلام قال : قال رسول الله صلی الله
علیه و آله لعلی علیه السلام : ... یا علی أنت قسیم الجنة
و النار ، لا یدخل الجنة إلا من عرفک و عرفته ، و لا یدخل
النار إلا من أنکرک وأنکرته .
امالی شیخ مفید ص 213
از سلیمان بن خالد از امام صادق علیه السلام از پدرانشان
از رسول خدا صلی الله علیه و اله و سلم به حضرت علی علیه
السلام فرمودند : ... ای علی تو قسمت کننده بهشت و دوزخی
وارد بهشت نمی شود مگر کسی که او تو را و تو او را بشناسی
(جزء شیعیان واقعی تو باشد) و وارد دوزخ نمی شود مگر کسی
که تو را انکار کند و تو او را انکار کنی.
این روایت به چند صورت قسیم النار و الجنه، قسیم النار ،
قسیم الجنه و النار ، السلام علیک یا قسیم النار و الجنه،
در منابع ذیل آمده است:
الکافی کلینی ج 4 ص 570، معانی الاخبار شیخ صدوق ص 206،
تهذیب الاحکام شیخ طوسی ج 6 ص 29، روضه الواعظین فتال
نیشابوری ص 100و 118، المسترشد طبری شیعی ص 264، امالی شیخ
مفید ص 213، امالی شیخ طوسی ص 305 و 629، احتجاج طبرسی ج 1
ص 209و 341،مناقب ابن شهر آشوب ج 2 ص 8 و ج 3 ص 28،
الطرائف سید بن طاووس ص 76، مدینه المعاجز ج 1 ص 280
روایت از منابع اهل سنت
این روایت در بسیاری از منابع اهل سنت نقل شده است و اگر
چه برخی از متعصبین سعی در تضعیف این روایت کرده اند اما
جایی که این روایت در کتب لغت نیز راه پیدا می کند و به
اسناد متعدد در کتب معتبر اهل سنت نقل می شود دیگر اشکال
بهانه جویان جایی ندارد اکنون به برخی از نقلها در منابع
اهل سنت اشاره می کنیم:
عن علی رضی الله تعالی عنه أنا قسیم النار
الفایق فی غریب الحدیث جارالله زمخشری ج 3 ص 97
از حضرت علی علیه السلام فرمودند : من تقسیم کننده دوزخ
هستم .
و روی أیضا عن الأعمش عن موسی بن طریف ، عن عبایة ، قال
سمعت علیا ( ع ) ، وهو یقول : أنا قسیم النار .
شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید ج 2 ص 260 و ج 19 ص 140.
و همچنین روایت شده است از اعمش از موسی بن طریف از عبایه
که گفت از علی علیه السلام شنیدم در حالی که می فرمود: من
تقسیم کننده دوزخ هستم .
عن عبایة عن علی قال : أنا قسیم النار ، إذا کان یوم
القیامة قلت هذا لک وهذا لی .
البدایه و النهایه ج 7 ص 392
از حضرت علی علیه السلام نقل شده است که فرمودند : من قسمت
کننده دوزخم زمانی که روز قیامت فرا رسد می گویم (به آتش )
این (شخص) برای تو و این (شخص) برای من .
همچنین غریب الحدیث ، ج 1 ، ص 377 ، النهایه فی غریب
الحدیث ، ج 4 ، ص 61 و المناقب ، خوارزمی ، ص 41 و
کنزالعمال متقی هندی ج 13 ص 152، تاریخ مدینه دمشق ج 42 ص
298.
دلیل این نامگذاری
برخی از روایات علت این نامگذاری را ذکر کرده اند که به دو
روایت اکتفا می شود:
1 - حدثنا أحمد بن الحسن القطان قال : حدثنا أحمد بن یحیی
بن زکریا أبو العباس القطان قال : حدثنا محمد بن إسماعیل
البرمکی قال : حدثنا عبد الله بن داهر قال : حدثنا أبی ،
عن محمد بن سنان عن المفضل بن عمر قال : قلت لأبی عبد الله
جعفر بن محمد الصادق " ع " لم صار أمیر المؤمنین علی بن
أبی طالب قسیم الجنة والنار ؟ قال : لان حبه إیمان وبغضه
کفر ، وإنما خلقت الجنة لأهل الایمان ، وخلقت النار لأهل
الکفر ، فهو علیه السلام قسیم الجنة والنار ، لهذه العلة
فالجنة لا یدخلها إلا أهل محبته ، والنار لا یدخلها إلا
أهل بغضه .
علل الشرایع ج 1 ص 162
از مفضل بن عمر نقل شده است که گفت به امام صادق علیه
السلام عرض کردم به چه علت امیرالمومنین علی بن ابی طالب
قسیم الجنه و النار گفته شده است ؟ حضرت فرمودند : به خاطر
اینکه دوست داشتن او ایمان و دشمن داشتن او کفر است ، و
همانا بهشت برای اهل ایمان آفریده شده است و نار برای اهل
کفر خلق شده است بنابر این حضرت علی علیه السلام به این
علت قسیم الجنه و النار است بنابر این در بهشت وارد نمی
شود مگر اهل محبت و دوستی با او و وارد آتش نمی شود مگر
اهل دشمنی با او .
همچنین در روایت دیگری از امام رضا علیه السلام آمده است :
30 - حدثنا تمیم بن عبد الله بن تمیم القرشی قال : حدثنی
أبی عن أحمد بن علی الأنصاری عن أبی الصلت الهروی قال :
قال المأمون یوما للرضا علیه السلام یا أبا الحسن أخبرنی
عن جدک أمیر المؤمنین بأی وجه هو قسیم الجنة والنار وبأی
معنی فقد کثر فکری فی ذلک ؟ فقال له الرضا علیه السلام :
یا أمیر المؤمنین ألم ترو عن أبیک عن آبائه عن عبد الله بن
عباس أنه قال : سمعت رسول الله ( ص ) یقول : حب علی إیمان
وبغضه کفر ؟ فقال : بلی فقال الرضا علیه السلام : فقسمة
الجنة والنار إذا کانت علی حبه وبغضه فهو قسیم الجنة و
النار
عیون اخبار الرضا ج 1 ص 92.
ابا صلت هروی نقل کرده است که روزی مامون به امام رضا علیه
السلام گفت : یا اباالحسن ما را از پدرت امیرالمومنین آگاه
ساز که به چه علت قسیم الجنه و النار خوانده شده است و این
به چه معنا است که این مطلب فکر مرا مشغول ساخته است پس
امام رضا علیه السلام به او فرمودند ای مامون آیا تو از
پدرت و او از پدرانش از ابن عباس از رسول خدا صلی الله
علیه و آله و سلم نقل نکردید که گفت از رسول خدا شنیدم می
فرمایند: حب علی ایمان و دشمنی با علی کفر است ؟ پس مامون
پاسخ داد آری پس حضرت فرمودند : پس تقسیم می کند بهشت و
دوزخ را زمانی که ایمان و کفر بر اساس حب و بغض او باشد پس
بنابر این او قسیم الجنه و النار است.
قسیم الجنه و النار در شعر شاعران:
شاعران زیادی در طول قرون متمادی از این روایت در شعر خود
استفاده کرده اند که به برخی اشاره می شود:
قسیم النار ذو خیر و خیر یخلصنا الغداة من السعیر
فکان محمد فی الدین شمسا علی بعد کالبدر المنیر
خاتمه المستدرک میرزای نوری ج 3 ص 80،
علی علیه السلام تقسیم کننده دوزخ صاحب خیر است و چه خوب
است که فردای قیامت از جهنم نجات می یابیم.پس حضرت محمد
صلی الله علیه و آله و سلم در دین خورشید
است و بعد از آن علی مثل ماه درخشنده است .
قال البشنوی:فمدینة العلم التی هو بابها أضحی قسیم النار
یوم مآبه فعدوه أشقی البریة فی لضی و ولیه المحبوب یوم
حسابه
مناقب ابن شهر آشوب ج 1 ص 314،
پس شهر علمی که او در آن است روشن است که تفسیم کننده دوزخ
روز بازگشتش او خواهد بود.
پس دشمن او شقی ترین خلق در قیامت است و دوست او مورد محبت
در روز حسابرسی است .
قال عمار بن تغلبة :علی حبه جنة قسیم النار والجنة
وصی المصطفی حقا إمام الانس و الجنة .
مدینه المعاجز علامه بحرانی ج 1 ص 260
حب علی بن ابیطالب سپر از آتش است و او تقسیم کننده جهنم و
بهشت است .
و او جانشین و وصی به حق حضرت محمد مصطفی صلی الله علیه و
آله و سلم است و او پیشوای جن و انس است.
منبع: مؤسسه تحقیقاتی حضرت ولی عصر
نوشته شده توسط محب
دوشنبه ۳۰ آذر ۱۳۸۸ ساعت
۱۶:۱۹
|